Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan başlamak doğru olur, çünkü çubuğun ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar bilhassa tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada alüminyum tüplü kutu benzeri tüple korunan bir kutu ve tadımda no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte ağıza gelen tat ne kadar belirgin ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Sonucu o anda yazmak iyi olur, çünkü hafıza çabucak kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez koklamak yanılmayı önler çünkü kalabalık ortamlarda hafif kokular çabucak kaçırılır. Yoğunluk kendi başına kalite göstergesi değildir; yalnızca şiddeti gösterir. Kısacası ilk tadımda sabırlı olmak ve kriterleri önceden belirlemek işin temeli sayılır. Ölçüt belli olunca her çubuk aynı terazide tartılır ve notlar birbirini destekler. Değerlendirme esnasında telefon uzakta kalırsa dikkat güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek seferde ölçmek doğru olmaz ayrıca baştan acele edip sonuç çıkarmak sık görülen bir hatadır. Başlangıç bölümde koku genellikle yumuşak ve temiz gelir tabii ki bu sıralama her çubukta aynen tekrar etmeyebilir. Romeo julieta no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü asıl tat çoğu zaman bu kısımda gizlidir. İkinci evrede aroma gücü çoğu zaman zirveye yaklaşır ama notalar belirginleşir hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik olur. Petit churchills tadım notları benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir nitekim bu sebeple yavaş ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde ısı arttığından acımsı tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınan tütün kendi karakterini ancak ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir puan vermek daha adil sonuç verir. Bölümlerin geçişi çoğu zaman keskin değildir, bu yüzden kabaca üçe ayırmak yeterlidir. Değişimleri fark etmek için çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Art arda çekmek sıcaklığı artırır ve tadı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü sayıya dökmek öznel izlenimi daha net hâle getirir her zaman aynı aydınlatma ile sakin bir ortam seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu tadımcı için yeterlidir bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir yapar. 1 hafif notayı, beş de damakta baskın duran güçlü notayı anlatır bu sayede dikkat bölünmez ve not doğruluğu yükselir. Petit julietas neye benzer gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda kalır hem de ileride bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz hemen anlaşılır. Romeo julieta petit julietas kutusu benzeri aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not çıkarabilir. Puanı yazmadan önce en az üç çekiş almak gerekir diğer taraftan ondalık puanlar yazmak fazladan bir karmaşa yaratır. Ölçeği her seferinde aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası en çok tercih edilen değerdir, zira ılımlı çubuklar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki notlar gerçekten istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri ayırt edici olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, dumanın sıcaklığını ve yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu yüzden yanış çizgisinin düzgün gitmesini de izlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla baharatlı tonlar çabuk belirir nitekim dar çaplılarda sıcaklık birikimi çok daha hızlıdır. Romeo y julieta petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen fark edersiniz yanma hızı de tadı hemen etkileyen bir unsurdur. Kalın çubuklarda çekiş daha serin gelir ama notalar sonradan belirir ve bu çabukluk tadın okunma süresini kısaltır. Regalias de londres benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme dengesizse not bölümüne yazılmalıdır. Serin duman aromayı daha ayrıntılı kılar ama gücünü azaltmaz tersine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye yayılır. Dolayısıyla çapı not defterine eklemek unutulmamalı. Farklı çaplarda iki ürünü aynı oturumda tadarken ilk olarak dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı seçmek iyi olur. Bu şekilde yoğun aroma ince olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki ara zamanı yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki yoldan gelir: dildeki his ile burnun yakaladığı koku hâlbuki ikisi karşılıklı tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek adına ikisini ayrı ayrı yazmak gerekir bu fark ilk bakışta küçük gelse de sonuçları oldukça değiştirir. Nefesi ağızdan bırakırken burun yoluyla yavaşça bırakmak burun geçişi denemesidir örneğin ılık bir nefes kokuyu daha geniş açar. Romeo y julieta short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını net gösterir üstelik nezle halindeyken yapılan değerlendirmeler güvenilir sayılmaz. Short sports tadım notları benzeri ince bir çubuk ise fındıksı notayı daha kısa bırakır sert bir nefes ise narin notaları örter. Güç damakta düşük ama koku tarafında yüksek olabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak yanılgıyı önler. Yeni başlayan tadımcılar açısından önce burundan gelen notalara odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak tarafı de ayrıntı göstermeye başlar. Değişik aromaları adlandırmayı denemek algıyı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız yorulduğunda yoğunluk olduğundan düşük hissedilir üstelik öğün aralarında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Bu yüzden her denemeden önce ılık su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi okunmasını sağlar. Romeo y julieta wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur zira yorgun bir damak en güçlü notayı bile silik gösterir. Sade kahve kavrulmuş notalarını güçlendirir, şekerli içecek ise notaları gölgeler ayrıca buzlu sıvılar damağı duyarsızlaştırır hem de tat hissini düşürür. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası su ile daha temiz anlaşılır o nedenle hazırlık aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı bozmaz nitekim tatlı sıvıdan sonra keskin notalar olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra değerlendirme yapmak önerilmez. Kahve ve su haricinde çay da düşünülebilir; önemli olan seçimin sade olmasıdır. Ağız tazelendikten sonra iki üç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle girişilen tadım sıklıkla eksik kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo formatında yanış hızlı sürdüğünden yoğunluk değişimi daha az bir aralıkta kalır ayrıca ilk izlenim bu boylarda çabucak silinebilir. Bu yüzden başlangıç ile son çekişler arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu sebeple kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı incelenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir ve yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır zira her nefesin ağırlığı daha büyüktür. Romeo julieta 20 mini gibi mini ölçü ise kakao tonunu çabucak gösterip sona erer çünkü değişim dakikalar değil birkaç çekişte olup biter. Mini ölçülerde iki adet denemek tek çubuktan daha sağlam sonuç verir bu nedenle sakin ve eşit aralıklı nefes tercih edilir. Teneke kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi belirler bu nedenle yazmayı çubuk yanarken değil hemen bitince denemek daha rahattır. Bunu ayrı yazmak yararlıdır. Ölçü kısaldıkça aroma katmanı azalır, ama yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını büyük boy notlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bir bölüm kullanmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir tadım aroma gücü hakkında kesin bir fikir vermez demek ki her deneme önceki denemenin üzerine inşa edilir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ve zaman algıyı değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra gözle görülür fayda verir. Bu yüzden basit bir not defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde benzer aromalar her seferinde baştan öğrenilir. San cristobal 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında sedir notası aynı kalıyor mu görülür ayrıca aynı ürüne dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu da zaman kaybına neden olur. Saat, puro adı ve puan tabloya yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar sonradan okunduğunda şaşırtıcı farklar barındırır. Puanlar birbirinden iki basamaktan çok sapma çıkıyorsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta öz cümleler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm belirgin sedir kokusu şeklinde bir kayıt tatmin edici olur. Sonradan okunduğunda net kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, dumanın damaktaki dokusunu tarif eder; aroma gücü de tatların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı yönde hareket etmek zorunda değildir. İkisi sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe tadım notları benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sedir tonunu belirgin verebilir örneğin ağır bir duman sönük bir tatla gelebilir. La cabaña aroma profili gibi dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla sedir notasını yüksek taşır üstelik dolgun bir içim notasız de kalabilir. Yani hafif içimli bir çubuk yüksek aroma verebilir tersi hâl de mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle yoğun demek yerine ayrı ayrı değerlendirmek iyidir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk içinde aroma farkı aramak ince bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi sabır ile tekrarlı not tutmayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel damak zevkiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, yoğunluk izlenimini en az tütün kadar etkiler demek ki en iyi tadım koşulları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir havada çubuk çabuk yanar ve keskin notalar abartılır bu nedenle ortam koşullarını de deftere eklemek akıllıca olur. Aşırı nemli havada de çekiş ağırlaşır ve lezzet bastırılır ısı de yaprağın yanma hassasiyetini değiştiren başka bir değişkendir. Tadımda la prado benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu durumu hesaba katmak yararlıdır yoksa farklı günlerde çıkan not farkı üründen sanılabilir. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru okunur tadım günü planlarken bunu hesaba katın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku de algıyı bozar hâlbuki asıl etken çoğu zaman ortamdaki hava veya koku çıkar. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda tekrarlamak en tutarlı yoldur. Kapalı bir ortamda koku yoğunlaşırsa sonraki denemenin aroması hatalı okunabilir. Pencere aralığı sağlamak genellikle işe yarar. Rüzgar fazla güçlüyse kül düzeni şaşar.